Skip to main content
Byddwch yn Barod

Toriadau pŵer

Gall nifer o bethau achosi toriadau pŵer (neu doriadau trydan) gan gynnwys tywydd garw, a all arwain at seilwaith wedi’i ddifrodi, neu ddiffygion system. 

Mae gan y DU system drydan wydn. Mae’r rhan fwyaf o doriadau pŵer yn fyrhoedlog ac yn digwydd yn lleol, ond gall toriadau mwy eang a hirach ddigwydd. Gallai’r rhain bara sawl diwrnod gydag effeithiau rhanbarthol neu, er yn annhebygol, cenedlaethol. 

Ni fydd ffwrn/popty nwy, boeleri, pympiau gwres a’ch rhyngrwyd cartref yn gweithio heb bŵer. Efallai y bydd eich ffôn symudol yn stopio gweithio os yw’ch mast lleol yn yr ardal yr effeithir arno. Gall amharu hefyd ar eich prif gyflenwad dŵr i’ch cartref yn ystod ac ar ôl toriadau pŵer. Darganfyddwch beth i’w wneud yn ystod toriad mewn gwasanaethau ffôn a band eang, neu doriad mewn cyflenwad dŵr.

Camau i’w cymryd i baratoi ar gyfer toriad pŵer

  • Cadwch dortsh batri neu dortsh a bwerir â llaw (a batris sbâr) gartref. Mae tortshys yn fwy diogel na chanhwyllau. Mae’n debyg na fyddwch am ddefnyddio’r tortsh ar eich ffôn symudol gan y bydd hyn yn draenio ei fatris yn gyflymach.
  • Cadwch werth o leiaf 3 diwrnod o ddŵr potel (3 litr y person y dydd) a bwyd nad yw’n ddarfodus nad oes angen ei goginio, fel cig, ffrwythau neu lysiau tun parod i’w fwyta, ac agorwr tuniau. Dylech hefyd gynnwys fformiwla babi parod a bwyd anifeiliaid anwes os oes angen. 
  • Os ydych chi’n gymwys, cofrestrwch gyda Chofrestr Gwasanaeth Blaenoriaeth eich cyflenwr ynni i roi gwybod iddynt fod angen cymorth ychwanegol arnoch yn ystod toriad pŵer. Mae llawer o aelwydydd yn gymwys i gael y gwasanaeth hwn, gan gynnwys os oes gennych chi blant o dan 5 oed.
  • Os oes gennych chi baneli solar a batri storio sy’n darparu cyflenwad pŵer wrth gefn, mae’n bosib y bydd rhai systemau yn gallu parhau i ddarparu pŵer yn ystod cyfnod o doriad yn y cyflenwad os ydynt wedi’u dylunio a’u ffurfweddu i weithredu’n annibynnol ar y grid cenedlaethol. Gall hyn eich helpu i sicrhau bod teclynnau hanfodol yn dal i weithio yn ystod toriad yn y cyflenwad.
  • Gwybod eich llythyren bloc llwyth/pŵer. Petai’r annhebygol yn digwydd a bod prinder ynni cenedlaethol, mae’n bosib y gallai toriadau pŵer brys gael eu trefnu fesul ardal. Mae ‘llythyren bloc llwyth’ wedi’i neilltuo i bob ardal ym Mhrydain Fawr, a byddent yn cael eu trefnu i ddatgysylltu o’r grid trydan am tua tair awr ar y tro. Gallwch chi weld eich llythyren bloc llwyth drwy roi eich cod post yn powercut105.com, neu mae rhai cyflenwyr ynni yn ei chynnwys ar filiau trydan.
  • Cadwch swm bach o arian parod ar gyfer pryniannau hanfodol os bydd tarfu ar daliadau electronig neu ATMs.

Byddech chi’n colli cysylltiad rhyngrwyd ac o bosibl signal symudol yn ystod toriad pŵer. I baratoi ar gyfer hyn:

  • Ysgrifennwch y rhif ffôn i roi gwybod am doriad pŵer – sef 105 yng Nghymru, Yr Alban a Lloegr a 03457 643643 yng Ngogledd Iwerddon. Gallwch hefyd gadw’r rhif yn eich ffôn symudol.
  • Cadwch radio fatri neu radio â bwerir â llaw (a batris sbâr) gartref. Efallai y bydd diweddariadau yn cael eu cyfathrebu ar y radio yn ystod toriad pŵer. Gellir defnyddio radio car, ond mewn tywydd garw gallai fod yn fwy diogel aros y tu mewn. Ysgrifennwch ar bapur amleddau unrhyw orsafoedd radio lleol neu genedlaethol rydych chi’n eu defnyddio ar gyfer diweddariadau newyddion. Gallech ychwanegu’r rhain at eich cynllun argyfwng cartref .
  • Gall fod yn ddefnyddiol cadw’r nodiadau hyn gydag eitemau eraill sydd gennych, fel tortsh neu radio, ac mewn lle sy’n hawdd dod o hyd iddo yn y tywyllwch. 
  • Os mai eich unig ffordd o wneud galwadau brys yw trwy ffôn llinell dir, neu os oes gennych becyn teleofal wedi’i gysylltu â’ch llinell dir, cysylltwch â’ch darparwr llinell dir i ddeall a fydd eich ffôn yn gweithio yn ystod toriad pŵer. Os na fydd eich llinell dir yn gweithio yn ystod toriad pŵer, efallai y bydd eich darparwr llinell dir yn cynnig ateb am ddim i chi (fel uned batri wrth gefn), am o leiaf awr, a fyddai’n eich galluogi i ffonio’r gwasanaethau brys yn ystod toriad pŵer os oes angen.
  • Os oes gennych larwm personol (a elwir hefyd yn ddyfeisiau teleofal) neu offer cysylltiedig arall sy’n monitro eich iechyd fel synwyryddion diabetes, siaradwch â’ch darparwr / gwneuthurwr dyfais i ddeall sut y byddant yn gweithredu yn ystod toriad pŵer. 

Camau i’w cymryd yn ystod torri pŵer

  • Ewch i wefan eich gweithredwr rhwydwaith lleol i roi gwybod am doriad pŵer a thracio diweddariadau pan fydd problem. Os na allwch roi gwybod am y toriad pŵer ar-lein, ffoniwch 105 am ddim yng Nghymru, Lloegr a’r Alban a 03457 643643 yng Ngogledd Iwerddon. 
  • Cadwch draw o beryglon fel llinellau pŵer. Gall trydan ar folteddau uchel neidio dros fylchau heb unrhyw rybudd. 
  • Diffoddwch eitemau fel haearn smwddio, ffwrn/popty, tân trydan a ffrïwr. Tynnwch blwg eich teledu a’ch cyfrifiadur allan gan y gallant gael eu difrodi os oes ymchwydd pan fydd pŵer yn dod yn ôl ymlaen. 
  • Cadwch yn gynnes trwy ddefnyddio blancedi a dillad haenog. Cadwch ddrysau ystafelloedd na ddefnyddir ar gau a chau llenni i gadw’r gwres i mewn. Mae oedolion hŷn, babanod a phlant ifanc, a phobl â phroblemau iechyd hirdymor yn fwyaf tebygol o fynd yn sâl os ydynt yn mynd yn rhy oer. 
  • Cadwch lygaid ar gymdogion ac, os ydych chi’n gallu, cynnig rhannu blancedi, dillad neu gyflenwadau eraill fel bwyd. Gallwch hefyd drosglwyddo unrhyw wybodaeth bwysig y gallech fod wedi’i derbyn am y toriad pŵer, megis pryd y disgwylir i’r pŵer ddod yn ôl ymlaen. Os oes gennych ffôn llinell dir â chord, efallai y bydd hyn yn dal i weithio mewn toriad pŵer. Efallai y bydd y rhwydwaith ffôn symudol yn dal i weithio dros dro mewn rhanbarthau penodol gyda phŵer wrth gefn.
  • Mewn toriad pŵer efallai na fydd eich teledu neu’ch rhyngrwyd yn gweithio. I gael diweddariadau newyddion, defnyddiwch radio batri neu radio a bwerir â llaw i chwilio am orsafoedd sy’n dal i ddarlledu. Rhowch gynnig ar foddau FM a digidol. Gallwch ddefnyddio’r radio yn eich car, ond mewn tywydd garw efallai y byddai’n fwy diogel aros y tu mewn. 
  • Os oes gennych doriad pŵer ac nad oes gennych bŵer wrth gefn i’ch ffôn llinell dir (na llinell dir â chord) ac mae gennych argyfwng sy’n peryglu bywyd, dylech geisio ffonio 999 neu 112 gan ddefnyddio ffôn symudol. Efallai y byddwch yn derbyn signal sy’n gorgyffwrdd o ardal gyfagos nad yw’n cael ei heffeithio – mae galwadau brys yn ‘crwydro’ yn awtomatig i’r holl rwydweithiau sydd ar gael.
  • Cadwch ddrysau oergelloedd a rhewgelloedd ar gau, gan y bydd hyn yn sicrhau eu bod yn aros yn oer am yn hirach. Mae’r Asiantaeth Safonau Bwyd yn darparu cyngor ar ddiogelwch bwyd yn ystod toriad pŵer ac yn cynnig atebion i rai cwestiynau cyffredin am ddiogelwch bwyd. 
  • Er mwyn paratoi fformiwla babi yn ddiogel, bydd angen i chi allu berwi dŵr a dilyn y gweithdrefnau diogelwch arferol. Os nad oes gennych ddŵr tap, defnyddio fformiwla parod neu barod i’w fwydo yw’r opsiwn mwyaf diogel. Nid yw fformiwla powdr yn ddi-haint a dylid ei baratoi gan ddefnyddio dŵr wedi’i ferwi’n ffres yn unig. Nid yw dŵr potel fel arfer yn cael ei argymell ar gyfer gwneud bwyd llaeth fformiwla. Mae hyn oherwydd nad yw’n ddi-haint a gall gynnwys gormod o halen (sodiwm) neu sylffad. Ond mewn amgylchiadau prin, megis pan nad yw dŵr yfed ar gael neu wedi cael ei halogi, gallwch ddefnyddio dŵr potel llonydd i wneud bwyd fformiwla. Gwiriwch y label i sicrhau nad oes ganddo fwy na 200 mg y litr (mg/L) o sodiwm neu 250 mg/L o sylffad. Dylid ei ferwi (i sterileiddio) a’i adael i oeri am ddim mwy na 30 munud.  Mae’r GIG yn darparu cyngor ar wneud fformiwla babanod.

Cymorth sydd ar gael i’r rhai sydd ag anghenion ychwanegol

Os ydych chi’n defnyddio offer meddygol sydd angen cyflenwad pŵer, gwnewch gynllun gyda’ch darparwr gofal a/neu dimau gofal clinigol nawr am yr hyn a fydd yn digwydd yn ystod toriad pŵer. Dylai’r cynllun nodi pa gamau y mae angen i chi, neu rywun rydych chi’n gofalu amdano, eu cymryd a phwy i gysylltu â nhw os oes toriad pŵer. Gwnewch yn siŵr bod eich darparwr gofal, eich tîm gofal clinigol a/neu gyflenwr offer wedi darparu digon o wybodaeth i chi fel eich bod yn deall sut mae’r offer yn gweithio a beth i’w wneud os oes toriad pŵer.

Gall y rhwydweithiau ynni helpu os oes gennych anghenion ychwanegol oherwydd eich amgylchiadau meddygol neu bersonol. Mae’r Gofrestr Gwasanaethau Blaenoriaeth (sydd ar gael i gwsmeriaid yng Nghymru a Lloegr, ac yn yr Alban), yn wasanaeth am ddim i helpu pobl sydd ag anghenion ychwanegol. Gallwch gofrestru trwy ddilyn y ddolen uchod neu drwy gysylltu â’ch cyflenwr ynni. Os ydych chi yng Ngogledd Iwerddon, bydd gennych chi Gofrestr Gofal Cwsmeriaid. Lle bynnag y bo’n bosibl, byddwch yn derbyn rhybudd ymlaen llaw o doriadau pŵer sydd wedi’u trefnu. Os ydych chi’n dibynnu ar eich cyflenwad ynni am resymau meddygol, gall eich gweithredwr rhwydwaith eich hysbysu am doriadau pŵer sydd wedi’u trefnu, er enghraifft, pan fyddant yn cynllunio gwaith peirianneg. Gallwch hefyd gael cymorth blaenoriaeth mewn argyfwng.

In this section