Stormydd

Gall stormydd arwain at darfu ar rwydweithiau pŵer, rhyngrwyd a ffôn, coed yn cwympo a seilwaith dan ddŵr. Gall stormydd hefyd achosi problemau gyda theithio (gan gynnwys awyrennau, ceir a threnau). Dylech roi sylw ychwanegol i gyngor a rhybuddion pan fydd storm yn cael ei henwi gan y Swyddfa Dywydd (er enghraifft, Storm Arwen), gan fod y stormydd hyn yn fwy tebygol o greu’r effeithiau mwyaf.
Gall gwyntoedd cryfion achosi tonnau mawr sy’n gorlifo’r arfordir, a gallant yrru ymchwyddiadau storm, lle mae dŵr y môr yn cael ei wthio tuag at yr arfordir. Gall ymchwyddiadau storm hefyd gael eu hachosi gan bwysedd atmosfferig isel sy’n achosi i lefel y môr godi.
Weithiau gall stormydd arwain at lifogydd mewndirol difrifol o ganlyniad i law, neu ar hyd arfordiroedd o ganlyniad i ymchwyddiadau stormydd sy’n llifo dros amddiffynfeydd llifogydd. Darllenwch fwy o gyngor ar baratoi ar gyfer llifogydd.
Camau i’w cymryd i baratoi ar gyfer stormydd neu os rhagwelir un
- Gwiriwch y rhagolygon tywydd, neu lawrlwythwch ap Rhagolygon Tywydd y Swyddfa Dywydd lle gallwch greu rhybuddion ar gyfer eich ardal. Talwch sylw arbennig i unrhyw Rybuddion Tywydd Garw Cenedlaethol sy’n cwmpasu eich ardal, a gweithredwch ar unrhyw gyngor a roddir.
- Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n gwybod pwy yw eich darparwr pŵer a sut i gysylltu â nhw os oes gennych doriad pŵer. Darllenwch gyngor ar baratoi ar gyfer toriadau pŵer.
- Gwefrwch ffonau symudol, banciau pŵer ac unrhyw fatris wrth gefn ar gyfer offer meddygol rhag ofn y bydd toriad pŵer.
- Cyfyngwch ar deithio cymaint ag y gallwch. Os oes angen i chi deithio, caniatewch amser ychwanegol a gwiriwch am y cyngor diweddaraf gan eich gweithredwr teithio ymlaen llaw, a chadw at hysbysiadau ‘Peidiwch â Theithio’.
- Cadwch lygaid ar y rhai yn eich cymuned a allai fod angen help ychwanegol a chynnig cymorth ymarferol (e.e. help i gael bwyd neu feddyginiaeth) os yn bosibl.
- Sicrhewch wrthrychau rhydd fel ysgolion, trampolinau, dodrefn gardd, teganau neu offer chwarae, neu unrhyw beth arall y gellid ei chwythu o gwmpas mewn gwyntoedd cryfion.
- Caewch a chlowch yn ddiogel ddrysau a ffenestri, yn enwedig y rhai ar ochr yr adeilad sy’n wynebu’r gwynt, a drysau mawr fel y rhai ar garejys. Dylid cau trapddorau atig a’u diogelu â bolltau, yn enwedig os yw codiad eich to yn llai na 30°. Os yw’r tŷ wedi’i ffitio â chaeadau storm dros y ffenestri, yna gwnewch yn siŵr bod y rhain wedi’u cau a’u cloi.
- Parciwch gerbydau mewn garej, os ydynt ar gael – fel arall cadwch nhw’n glir o adeiladau, coed, waliau a ffensys.
- Os yw eich simneai yn uchel ac mewn cyflwr gwael, symudwch unrhyw welyau i ffwrdd o ardaloedd sy’n uniongyrchol oddi tanynt.
- Gwiriwch a yw ysgolion a cholegau yn bwriadu cau, a gwnewch drefniadau gofal plant amgen os oes angen.
- Byddwch yn ymwybodol bod gweithgaredd storm fellt a tharanau wedi bod yn gysylltiedig â chynnydd mewn pobl sy’n adrodd am symptomau asthma ac yn ceisio sylw meddygol ar gyfer problemau gyda’u hanadlu. Mae UKHSA wedi cyhoeddi rhagor o wybodaeth am asthma stormydd mellt a tharanau.
Camau i’w cymryd yn ystod storm
- Ceisiwch beidio â mynd allan oni bai bod hynny yn hollol angenrheidiol. Os ydych chi’n mynd allan, ceisiwch beidio â cherdded neu gysgodi yn agos at adeiladau, ffensys, waliau terfyn a choed. Os yn bosibl, ewch i mewn ac allan o’ch tŷ trwy ddrysau ar yr ochr gysgodol, gan eu cau y tu ôl i chi.
- Peidiwch â mynd allan i atgyweirio difrod i’ch eiddo yn ystod y storm.
- Agorwch ddrysau mewnol yn ôl yr angen yn unig, a’u cau y tu ôl i chi.
- Os oes angen i chi yrru, cymerwch ofal ar lwybrau agored fel pontydd, neu ffyrdd agored uchel, oedi eich taith neu ddod o hyd i lwybrau amgen os yn bosibl. Arafwch a byddwch yn ymwybodol o wyntoedd croes, yn enwedig os ydych chi’n tynnu neu mewn cerbyd ag ochrau uchel.
- Os ydych chi’n gweld llinellau pŵer sydd wedi cwympo neu wedi’u difrodi, cadwch mor bell i ffwrdd â phosibl. Gall trydan ar folteddau uchel neidio dros fylchau heb unrhyw rybudd.
- Gall stormydd achosi toriadau dŵr o ganlyniad i goed sydd wedi cwympo neu lifogydd sy’n niweidio’r rhwydwaith dŵr. Gwiriwch beth i’w wneud yn ystod toriad neu darfu ar gyflenwad dŵr.
Ar ôl storm
- Byddwch yn ofalus i beidio â chyffwrdd ag unrhyw geblau trydanol neu ffôn sydd wedi’u chwythu i lawr neu sy’n dal i hongian.
- Peidiwch â cherdded yn rhy agos at waliau, adeiladau a choed gan y gallent fod wedi cael eu gwanhau.
- Gwnewch yn siŵr bod unrhyw gymdogion neu berthnasau a allai fod angen cymorth ychwanegol yn ddiogel a’u helpu i wneud trefniadau ar gyfer unrhyw atgyweiriadau.
Rhagor o wybodaeth ac adnoddau
Darllenwch y wybodaeth ddiweddaraf am stormydd a enwir yn y DU gan Ganolfan Stormydd y Swyddfa Dywydd y DU.