Skip to main content
Byddwch yn Barod

Toriadau mewn gwasanaethau ffôn a band eang

Wrth i wasanaethau digidol ddod yn fwyfwy annatod o fywyd bob dydd, rydym i gyd yn dibynnu ar wasanaethau ffôn a rhyngrwyd yn fwy nag erioed o’r blaen – ar gyfer gwaith, gofal iechyd, bancio a chadw mewn cysylltiad. Mae’n bwysig bod mor barod ag y gallwch fod ar gyfer sefyllfaoedd lle nad yw’r gwasanaethau hynny ar gael dros dro. 

Mae’n ofynnol yn ôl y gyfraith i ddarparwyr cyfathrebu sicrhau bod eu gwasanaethau yn wydn a bod rhwydweithiau wedi’u cynllunio i fod yn ddibynadwy, fodd bynnag, gall tarfu weithiau ddigwydd, er enghraifft oherwydd tywydd garw, toriadau pŵer neu doriad gan ddarparwr. Mae’r rhain fel arfer yn fyr neu’n lleol, ond mewn rhai achosion, megis ar ôl tywydd garw, gall tarfu bara am nifer o ddyddiau. 

Gallai toriad effeithio ar rwydweithiau penodol yn unig neu gallai effeithio ar bob rhwydwaith. Gallai rhai pobl golli gwasanaeth hyd yn oed os nad yw eraill gerllaw wedi colli hynny. Yn yr amgylchiadau mwyaf difrifol, gallai eich ffôn symudol, llinell dir a chysylltiad band eang i gyd fod yn anweithredol, sy’n golygu na fyddech chi’n gallu defnyddio ffonau neu gael mynediad i’r rhyngrwyd.

Pwy sydd fwyaf mewn perygl?

Gall toriadau mewn gwasanaethau ffôn a band eang effeithio ar unrhyw un, ond efallai y bydd rhai pobl yn wynebu risg uwch o gael eu heffeithio gan doriad. Rhai o’r grwpiau a allai fod fwyaf mewn perygl yw:

  • Pobl sy’n byw ar eu pennau eu hunain ac efallai nad ydynt yn gallu gofalu amdanynt eu hunain.
  • Pobl sy’n dibynnu ar larymau personol (a elwir hefyd yn ddyfeisiau teleofal) neu offer monitro iechyd cysylltiedig arall, fel synwyryddion diabetes.
  • Pobl mewn ardaloedd gwledig ac ynysoedd oddi ar y tir mawr, lle gall mynediad at seilwaith digidol fod yn fwy heriol.
  • Pobl sy’n dibynnu ar eu llinell dir i wneud galwadau ffôn, gan gynnwys i 999.

Camau i’w cymryd i baratoi ar gyfer toriad mewn gwasanaethau ffôn a band eang

  • Meddyliwch am ba mor ddibynadwy y mae angen i’ch gwasanaeth ffôn a rhyngrwyd fod ar gyfer eich sefyllfa.  Gall gwahanol fathau o wasanaethau cyfathrebu weddu i anghenion gwahanol. Er enghraifft, gall band eang lloeren sefydlog (gan ddefnyddio dysgl loeren) a gwasanaethau lloeren newydd sy’n cysylltu’n uniongyrchol â dyfeisiau symudol weithiau eich helpu i gadw mewn cysylltiad pan fydd rhwydweithiau tir yn anweithredol. Gall eu hargaeledd a’u perfformiad amrywio, felly gofynnwch i ddarparwyr pa opsiynau a allai weddu orau i’ch anghenion.
  • Mae band eang ffibr llawn (gan ddefnyddio ceblau ffibr optig modern) yn gyffredinol yn fwy dibynadwy a gwydn na llinellau copr hŷn – gwiriwch a yw ar gael lle rydych chi’n byw neu gofynnwch i’ch darparwr am uwchraddiad.
  • Mae’r rhwydwaith llinell dir analog traddodiadol yn fwyfwy annibynadwy ac yn cael ei uwchraddio’n rhwydwaith digidol. Os oes gennych un o’r cysylltiadau hyn o hyd ac nad ydych wedi mudo i rwydwaith digidol modern eto, cysylltwch â’ch darparwr llinell dir. Os ydych chi’n gwsmer agored i niwed, er enghraifft os ydych chi’n ddefnyddiwr teleofal, rhaid i’ch darparwr cyfathrebu ddarparu uned batri wrth gefn am ddim. Mae hyn yn golygu y byddai’ch llinell dir yn gweithio am o leiaf awr yn ystod toriad pŵer – ac mae llawer o fatris bellach yn para llawer hirach.  Gallwch ddarganfod mwy yn Digital Phone Switchover. 
  • Rhowch wybod i’ch darparwr os ydych chi’n gwsmer agored i niwed fel y gallant ddarparu’r gefnogaeth gywir i chi. Gall gwneud hynny alluogi cymorth ymarferol fel cyfathrebiadau wedi’u teilwra, atgyweirio namau â blaenoriaeth a chymorth ychwanegol yn ystod tarfu ar y gwasanaeth.  Gallwch gysylltu â’ch darparwr yn uniongyrchol a gofyn am gael eich cofnodi fel rhywun sydd angen cymorth ychwanegol.
  • Os oes gennych ddyfeisiau larwm meddygol neu bersonol sy’n defnyddio cysylltiadau ffôn neu rhyngrwyd, gwiriwch gyda’r darparwr neu’r gwneuthurwr sut maen nhw’n gweithio os yw’r rhwydwaith i lawr. Er enghraifft, gofynnwch sut y byddai’ch larwm personol neu synhwyrydd diabetes yn gweithredu pe bai gwasanaeth symudol neu band eang yn cael ei golli.
  • Os ydych chi’n teimlo y gallwch wneud hynny, nodwch bobl yn eich cymuned (er enghraifft, cymdogion) a allai fod angen cymorth arnynt yn ystod argyfyngau.  Yn ogystal, cynlluniwch gyda’ch cymdogion neu’ch cymuned ynghylch pwy allai eich cynorthwyo yn ystod toriad, er enghraifft nodi rhywun a allai eich gyrru i gael help mewn argyfwng.
  • Cadwch radio FM a bwerir â llaw neu fatri gyda batris sbâr gartref. Efallai y bydd diweddariadau yn cael eu rhoi ar y radio yn ystod toriad.
  • Cadwch swm bach o arian parod ar gyfer pryniannau hanfodol os bydd tarfu ar apiau talu symudol.
  • Cadwch gopi papur o rifau ffôn pwysig (teulu, cymdogion, meddyg, cyfleustodau) a gwybodaeth hanfodol arall y gallai fod ei hangen arnoch, rhag ofn bod eich ffôn symudol yn colli pŵer neu na allwch gael mynediad i’ch cysylltiadau.
  • Lawrlwythwch neu argraffwch fapiau fel y gallwch lywio heb fynediad i’r rhyngrwyd. Efallai y bydd GPS eich ffôn clyfar yn dal i weithio heb unrhyw signal, ond mae angen mapiau wedi’u lawrlwytho ymlaen llaw i ddangos llwybrau.
  • Os ydych chi’n rheolaidd i ffwrdd o gartref ar gyfer gwaith neu deithio, gall helpu i gynllunio sut y byddech chi’n ymdopi heb eich ffôn. Meddyliwch sut y byddech chi’n cyrraedd adref heb ddibynnu ar apiau symudol. Byddwch yn gyfarwydd â’ch llwybr arferol, ond hefyd byddwch yn ymwybodol o o leiaf un dewis arall, fel llwybr trên, llwybr bws neu ffordd wahanol.
  • Mae hefyd yn ddefnyddiol cytuno ar bwynt cyfarfod gydag aelodau’r teulu rhag ofn na allwch gysylltu â’ch gilydd am gyfnod o amser. Dewiswch leoedd sy’n hawdd dod o hyd iddynt ac ar agor i’r cyhoedd yn eich cymuned, neu efallai y byddwch chi’n cytuno i gwrdd yng nghartref aelod o’r teulu. Gall cytuno â phobl rydych chi’n eu hadnabod a allai fod angen cymorth ychwanegol – yn enwedig y rhai sy’n byw ar eu pennau eu hunain – y byddwch chi’n mynd i’w cartref os bydd toriad ac nad ydych yn gallu cysylltu â nhw, dawelu eu meddyliau.
  • Gallwch hefyd siarad â chymdogion unrhyw un y byddech chi’n poeni amdanynt yn ystod toriad a chytuno eu bod yn mynd draw i gadw llygaid arnynt.
  • Gall gwneud trefniadau ymlaen llaw dawelu meddyliau a’ch helpu i ailgysylltu’n gyflymach os bydd tarfu ar gyfathrebu.

Camau i’w cymryd yn ystod toriad yn y gwasanaethau ffôn a band eang

  • Gwiriwch gymdogion, yn enwedig unrhyw un a allai fyw ar eu pennau eu hunain neu a allai fod angen cymorth ychwanegol, a gwnewch yn siŵr eu bod yn gwybod beth sy’n digwydd ac yn cael yr help sydd ei angen arnynt.
  • Os nad yw’ch llinell dir yn gweithio, ceisiwch ddefnyddio’ch ffôn symudol. Os nad yw eich rhwydwaith symudol yn gweithio ond mae gennych gysylltiad rhyngrwyd (Wi-Fi) sy’n gweithio, efallai y byddwch yn dal i allu gwneud galwadau dros Wi-Fi trwy alluogi Galwadau WiFi ar eich dyfais.
  • Os na allwch ffonio 999 neu 112, ceisiwch ffonio o ffôn symudol a llinell dir, oherwydd os tarfwyd ar y naill efallai y bydd y llall ar gael, a bydd galwadau brys o ffonau symudol yn cysylltu’n awtomatig ag unrhyw rwydwaith symudol sydd ar gael.  Os nad ydych chi’n gallu cysylltu o hyd, ac mae’n ddiogel gwneud hynny, gofynnwch am gymorth yn uniongyrchol gan ymatebwyr brys neu ewch i’ch gorsaf heddlu, gorsaf dân, gorsaf ambiwlans neu’r ysbyty agosaf.
  • Dylai pobl ag anghenion cyfathrebu ychwanegol barhau i ddefnyddio gwasanaethau hygyrchedd sefydledig lle bo hynny ar gael i gysylltu â’r gwasanaethau brys, gan gynnwys Relay UK, Emergency SMS a 999 BSL. Fodd bynnag, yn ystod toriad cyfathrebu eang, gall y gwasanaethau hyn hefyd gael eu heffeithio – os ydynt, dylech ofyn am gymorth yn uniongyrchol gan ymatebwyr brys neu fynd i’ch gorsaf heddlu, gorsaf dân, gorsaf ambiwlans neu’r ysbyty agosaf.
  • Dylai darparwyr cyfathrebu eich hysbysu yn ystod toriadau gyda diweddariadau clir, amserol ar yr hyn sy’n digwydd. Lle bo’n bosibl, gallant hefyd gynnig ffyrdd dros dro neu amgen o gadw mewn cysylltiad.
  • Defnyddiwch eich dyfeisiau yn gynnar i arbed pŵer batri nes y gallwch eu gwefru eto.
  • Os oes angen i chi gysylltu â rhywun, rhowch gynnig ar wahanol ffyrdd o gysylltu. Efallai y bydd Wi-Fi cyhoeddus mewn caffis, swyddfeydd neu ganolfannau trafnidiaeth yn dal i fod ar gael a gall negeseuon weithio hyd yn oed pan nad yw galwadau yn gweithio. Gall symud pellter byr weithiau wella signal ac efallai y bydd pobl eraill gerllaw yn gallu cysylltu gan ddefnyddio rhwydwaith gwahanol.

Rhagor o wybodaeth ac adnoddau

Mae Ofcom yn darparu cyngor i ddefnyddwyr fel y gallant wneud y gorau o wasanaethau a delio â phroblemau, gan gynnwys cyngor ar ddatrys   diffygion a phroblemau symudol a band eang. 

Mae’r Llywodraeth wedi cyhoeddi gwybodaeth am wydnwch y sector telathrebu.

Gallwch wirio argaeledd a pherfformiad gwasanaeth symudol a band eang  yn eich ardal drwy ddefnyddio gwiriwr gwasanaeth band eang a symudol Ofcom. Gallwch hefyd ddefnyddio’r wefan hon i roi gwybod os nad ydych chi’n cael lefel y gwasanaeth symudol a ddangoswyd.

Darperir rhagor o wybodaeth am y Newid i Ffonau Digidol gan ddarparwyr cyfathrebu, y Llywodraeth ac Ofcom.

Mae gan ddarparwyr cyfathrebu dudalen statws yn aml gyda diweddariadau ar waith cynnal a chadw wedi’i gynllunio a digwyddiadau sylweddol.

In this section